فرهنگ خوبي به والدين و كهنسالان بايد در جامعه امروز ترويج و تبليغ شود
خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: فقه و حقوق - حقوق اجتماعي
بر اساس اصل 29 قانون اساسي، برخورداري از تامين اجتماعي از نظر بازنشستگي، بيكاري، پيري، از كارافتادگي، بيسرپرستي، در راه ماندگي، حوادث و سوانح و نياز به خدمات بهداشتي و درماني و مراقبتهاي پزشكي به صورت بيمه و غيره، حقي است همگاني. دولت مكلف است طبق قوانين از محل درآمدهاي عمومي و درآمدهاي حاصل از مشاركت مردم، خدمات و حمايتهاي مالي فوق را براي يكايك افراد كشور تامين كند.
همچنين طبق اصل 31 قانون اساسي، داشتن مسكن متناسب با نياز، حق هر فرد و خانواده ي ايراني است. دولت موظف است با رعايت اولويت براي آنها كه نيازمندترند، بخصوص روستانشينان و كارگران زمينه اجراي اين اصل را فراهم كند.
با اين وجود در برخي نقاط شهرهاي بزرگ تعدادي از سالمندان و از كارافتادگاني كه از سوي خانوادههاي خود طردشدهاند و در گوشه و كنار سنگفرشهاي خيابان، كمك عابران را ميطلبند، مشاهده ميشوند.
هر از چند گاه ي مسوول يكي از دستگاههاي متولي عنوان ميكند كه اين افراد از سطح شهر جمع ميشوند و چند روز بعد باز چهره ي خيابانهاي شهر همان ميشود كه بود؛ پناهگاه بيسقف بيپناهان.
شايد بررسي دلايل بروز اين رفتار در جامعه شهري و حتي در روستاها از جمله مباحثي باشد كه جامعهشناسان به آن ميپردازند اما پذيرش اين واقعيت اجتماعي يعني طرد پيران و از كارافتادگان از سوي تعدادي از خانوادهها در جامعهاي كه همواره با آموزههاي ديني رشد يافته و همواره توصيه ي بزرگان ديني را در تكريم والدين و سالمندان به همراه داشته، دشوار است.
علاوه بر خانواده، دولت نيز در برابر پيران و از كار افتادگان جامعه وظيفه دارد و موظف است تا شرايط مساعدي را براي افرادي فراهم كند كه عمر خود را در خدمت به جامعه گذراندهاند و اينك به علت كهولت سن، ناتوان و نيازمند كمك هستند.
خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در اين باره نظر برخي از مراجع معزز تقليد را جويا شده و سوال كرده است: "در شرايط فعلي جامعه مشاهده ميشود كه بعضا سالمندان و كهنسالان جامعه به علت رها شدن از سوي فرزندان يا نهادهاي نگهداري كننده آنها در شرايط نامناسب زندگي به سر ميبرند و به ناچار برخي به تكديگري روي آوردهاند. نگاه شرع به جايگاه سالمندان يك جامعه و حق آنها نسبت به فرزندان و جامعه، به ويژه دولتمردان چيست؟"
پاسخ آيت الله العظمي صانعي:
"بسمه تعالي
نفقه پدر و مادر و حفظ و نگهداري آنها بر فرزند است اگر توان آنرا داشته باشد. ولي به طور كلي بايد دانست كه فرهنگ خوبي به پدران و مادران و پيران و كهنسالان بايد در جامعه ي امروز همانند ديروز ترويج و تبليغ شود تا فرزندان از روي ميل و رغبت از پدران و مادران و كهنسالان مواظبت و مراقبت نمايند و پيران را با وقار و با شخصيت بدانند كه «و قروا كباركم» و گرنه صرف بيان وظيفه ي شرعي به طور كلي كارساز نيست مگر براي كساني كه نميدانند و تصميم به خدمت دارند و اما وظيفه ي دولتها را قانون و مقررات معلوم ميكند."
"بسمه تعالي
نفقه پدر و مادر و حفظ و نگهداري آنها بر فرزند است اگر توان آنرا داشته باشد. ولي به طور كلي بايد دانست كه فرهنگ خوبي به پدران و مادران و پيران و كهنسالان بايد در جامعه ي امروز همانند ديروز ترويج و تبليغ شود تا فرزندان از روي ميل و رغبت از پدران و مادران و كهنسالان مواظبت و مراقبت نمايند و پيران را با وقار و با شخصيت بدانند كه «و قروا كباركم» و گرنه صرف بيان وظيفه ي شرعي به طور كلي كارساز نيست مگر براي كساني كه نميدانند و تصميم به خدمت دارند و اما وظيفه ي دولتها را قانون و مقررات معلوم ميكند."
پاسخ آيت الله العظمي موسوي اردبيلي:
"بسمهتعالي،
اگر فرزند داشته باشند و فرزند هم قادر بر تامين مخارج آنها باشد، بايد مخارج و نفقه ي پدر و مادرش را بدهد و از آنها مواظبت نمايد و اگر فرزند ندارد و يا اگر دارند قدرت تامين مخارج آنها را نداشته باشد، بايد از بيتالمال مخارج آنان پرداخت شود."
پاسخ آيت الله العظمي مكارم شيرازي:
"باسمهتعالي،
شك نيست كه بايد سالمندان از طرف فرزندانشان حمايت شوند و اين يك وظيفه ي واجب بر آنهاست ولي اگر آنها به هر دليل حمايت لازم را نكنند بر حكومت اسلامي لازم است كه از آنها حمايت كرده و نيازهاي زندگي آنها تامين نمايد."
پاسخ آيت الله العظمي نوري همداني:
"بسمهتعالي، پس از سلام
در فرض سوال، اداره ي زندگي پدر و مادر به عهده ي فرزندان آنان است و چنانچه فرزندان آنان تهيدست باشند و يا فرزندي نداشته باشند بر حكومت اسلامي است كه به نحو آبرومندانهاي زندگي آنان را تامين نمايد و اگر حكومت اسلامي اين كار را انجام ندهد، بر مومنين است كه بر اين امر اقدام نمايند."
پاسخ آيت الله العظمي صافي گلپايگاني:
"بسم الله الرحمن الرحيم
به طور كلي بر هر فرزندي واجب است متكفل امور والدين سالمند و محتاج خود باشند و تضييع حقوقشان منشا عاق والدين و خسران ابدي خواهد بود."
منبع: ایسنا